Jêsus: Vua của chúng ta
Lu-ca 19:11-27
Thật là dễ dàng cho các nhà truyền đạo sử dụng những phân đoạn Kinh thánh nhất định giống như cây gậy để đánh hội chúng của họ, hay ít nhất là những lời bào chữa cho mấy con ngựa chạy nước kiệu mới nhất của họ. Tôi biết, tôi đã thực hiện việc nầy cho bản thân tôi mấy lần rồi. Và tôi đoán chúng ta đã nghe đọc phần Kinh thánh nầy từ sách Tin Lành Luca, sáng nay tôi mong phần lớn chúng ta tham dự vào một bài giảng nói tới cách thức Đức Chúa Trời ban bố ân tứ và các ta-lâng cho chúng ta và cách thức chúng ta sử dụng phần lớn những gì chúng ta được ban cho – và đồng thời, cho buổi nhóm của Hội thánh hàng năm. Phải, buổi nhóm của Hội thánh hàng năm đang gần kề, và các hình thức đề cử hôm nay, và có một việc gì đó rõ ràng trong phân đoạn Kinh thánh nói tới sự phục vụ. Nhưng trước khi tôi bắt tay vào và rao giảng bài giảng thường lệ về nhu cần ban bố các ân tứ cùng những ta-lâng với Đức Chúa Trời, tôi muốn hỏi: có phải đây là mục đích duy nhứt hay mục đích chính của câu chuyện? Hoặc mục tiêu thực của phân đoạn Kinh thánh nầy đang nhắm vào một việc gì khác nữa? Và, nếu thực vậy, chúng ta quyết định như thế nào về việc đâu là mục tiêu?
Một quy tắc chung về ngón cái khi tìm cách hiểu bất cứ phân đoạn nào trong Kinh thánh là xem coi không biết phân đoạn ấy có chứa bất kỳ manh mối nào là lý do tại sao nó được viết ra và được ghi lại. Trong trường hợp đặc biệt, chúng ta có một manh mối rõ ràng ngay từ lúc đầu, ở câu 11: “Họ nghe những lời ấy, thì Đức Chúa Jêsus thêm một thí dụ nữa”, tại sao chứ? “vì Ngài gần đến thành Giê-ru-sa-lem, và người ta tưởng rằng nước Đức Chúa Trời sẽ hiện ra ngay”. Vì vậy, điều nầy nói cho chúng ta biết lý do tại sao Chúa Jêsus thuật lại câu chuyện nầy là để dạy dỗ đôi điều về Vương quốc của Đức Chúa Trời, và nếu chúng ta muốn hiểu điều chi trực tiếp theo sau, chúng ta cần phải nhìn thấy thể nào nó ăn khớp với mục đích nầy.
Và một việc thực sự quan trọng khác chúng ta cần phải làm với phân đoạn Kinh thánh nầy là nhìn thấy những gì đi trước và theo sau phải có liên đới với nhau. Vì có một lý do tại sao câu chuyện nầy phù hợp với câu chuyện ở trong sách Luca mà không phù hợp với câu chuyện nói tới sự ra đời của Chúa Jêsus, hay Chúa bị đóng đinh trên thập tự giá. Vì vậy, chúng ta hãy để ý, câu chuyện nầy xảy ra sau sự gặp gỡ của Chúa Jêsus với Xachê, người thu thuế, và trước khi Ngài vào thành Jerusalem nơi những gì chúng ta gọi là Chúa Nhật Lễ Lá. Và điều nầy là quan trọng vì nó củng cố ấn tượng cho rằng câu chuyện nầy chủ yếu không nói tới sự phục vụ, mà nói tới Chúa Jêsus là Vua. Nó có một loại kết nối với Xachê tuyên xưng Chúa Jêsus là Chúa, và đoàn dân đông đã xem Ngài là Vua hầu đến.
Nói khác đi, bài giảng của tôi về sự phục vụ sẽ phải chờ đến một ngày khác. Vì cái điều Chúa Jêsus muốn chúng ta phải tiếp thu ở đây là suy nghĩ chủ yếu công nhận Ngài là Vua có ý nghĩa như thế nào!?! Giờ đây, tôi đoán hầu hết chúng ta suy nghĩ đến một vì vua là nhân vật có một vai trò thuộc nghi thức, một loại nhân vật thực sự không có nhiều ảnh hưởng trên đời sống hàng ngày của chúng ta. Nhưng, dĩ nhiên trong thời của Chúa Jêsus, nhà vua là một loại nhân vật rất khác biệt. Vua là nhân vật có những hành vi tác động trên đời sống của người dân bình thường và lời lẽ của nhà vua đòi hỏi sự vâng phục của hết thảy thần dân người. Và chính ở hình ảnh nhà vua nầy mà Chúa Jêsus đang mở ra câu chuyện của Ngài – không phải là nhà vua đang ngồi trên ngai vàng và đội mão triều thiên, mà là một vì vua có mọi quyền bính và năng lực, và quyền thế để trị vì trên chúng ta. Vì vậy, trước khi tôi đi xa hơn, cho phép tôi hỏi: Có phải đây là cách mà bạn nhìn xem Chúa Jêsus không? Có phải Ngài là một loại nhân vật thuộc nghi lễ trong đời sống của bạn hay có phải Ngài thực sự đang tể trị trên bạn? Và nếu đây không phải là thắc mắc mà bạn đã từng nghĩ đến nhiều trước đây, thế thì có lẽ bạn cần phải chú ý cho kỹ phần còn lại của câu chuyện nầy để hiểu cho rõ Chúa Jêsus tể trị trên đời sống của bạn có ý nghĩa như thế nào!
Việc thứ nhứt chúng ta có thể tiếp thu, ấy là Chúa Jêsus đòi hỏi sự vâng phục của chúng ta. Bấy giờ ở thế kỷ 4TC Vua Hêrốt – Hêrốt chúng ta thấy trong truyện tích Giáng sinh – đã chết. Bạn có thể nhớ, ông ta là kẻ đã gạt gẫm mấy thầy bác sĩ chỉ ra địa điểm con trẻ Jêsus, và ông ta là kẻ ra lịnh tàn sát tất cả các con trẻ tại thành Bếtlêhem. Xung quanh ông ta chỉ toàn là việc xấu xa. Nhưng nếu người ta nghĩ cái chết của ông ta sẽ cải thiện nhiều vấn đề trong xứ Giuđê thuộc thế kỷ thứ nhứt, họ đã sai lầm thật đáng buồn. Con trai của ông ta là Achêlau còn tệ hại hơn, nếu điều đó là khả thi. Thực vậy, xấu xa đến nỗi một đại biểu của người Do thái đã theo Achêlau đến Rome để cảnh cáo hoàng đế rằng nếu ông ta được tấn phong, ắt sẽ có một cuộc nổi loạn.
Và có lẽ chính sự kiện lịch sử nầy mà Chúa Jêsus đề cập tới trong câu 14 khi Ngài nói tới một sứ giả đi theo nhà vua trên cuộc hành trình của ông ta rồi nói Chúng tôi không muốn người nầy làm vua của chúng tôi. Trong sự khôn ngoan sắc sảo của Chúa Jêsus, Ngài không sánh chính mình Ngài với vị vua tồi tệ là Achêlau. Thay vì thế, Ngài đang đưa ra luận điểm cho rằng bất cứ lúc nào có ai lên làm vua, luôn luôn sẽ có người từ chối sự cai trị của vì vua đó. Ngay cả Chúa Jêsus, dù là nhơn từ, lẽ thật và đầy tình yêu thương.
Rốt lại, đã có nhiều người trong thời của Chúa Jêsus họ không muốn Ngài lên làm vua. Đã có nhà cầm quyền Lamã, họ xem Ngài chỉ là kẻ kích động lộn xộn và là mối đe dọa cho an ninh quốc gia mà thôi. Đã có các cấp lãnh đạo tôn giáo, họ không muốn sứ điệp triệt để của Chúa Jêsus quấy rối phương thức họ lo liệu mọi việc lâu nay. Đã có đoàn dân đông, họ trầm trồ các phép lạ của Chúa Jêsus, song họ chẳng sẵn sàng để cam kết đi theo Ngài.
Và thật buồn mà nói, từng nhóm người nầy dường như có một đối tác hôm nay. Chúng ta có một thể chế chính trị dường như muốn tiêu diệt bất kỳ vết tích nào trong các giá trị Cơ đốc đã in sâu trong xã hội chúng ta hàng mấy trăm năm, dưới cái lốt “bình đẳng” và “khoan dung”. Chúng ta có – và có lẽ đây là việc rất nguy hiểm cho một Giáo phụ Hội thánh Anh quốc khi nói – một thể chế tôn giáo có nhiều lúc dường như quan tâm biện hộ mọi lợi ích của chính nó hơn là năng động nhắm vào danh của Chúa Jêsus. Và có những đoàn dân đông – bạn bè, người lân cận, gia đình của chúng ta – có thể họ khen ngợi Chúa Jêsus, có thể họ nói Ngài là một việc rất tốt lành – nhưng chưa chuẩn bị cụ thể để thực thi bước kế tiếp và cam kết với Ngài.
Nhưng giống như phương châm xưa đã nói, bất cứ lúc nào chúng ta chỉ ngón tay vào ai đó, luôn luôn có ở đó ba ngón tay chỉ ngược về chúng ta. Có thể chúng ta đến với nhà thờ, có thể chúng ta cất tiếng hát lên những lời lẽ như: Tình yêu thật là lạ lùng, thật thiêng liêng, đòi hỏi sự sống, linh hồn, mọi sự của tôi”, nhưng có phải chúng ta biết rõ vâng theo Chúa Jêsus có ý nghĩa như thế nào chăng? Có phải chúng ta có một khuôn mẫu cầu nguyện, đọc Kinh thánh, nhóm lại với các Cơ đốc nhân khác để chúng ta nhìn biết Chúa Jêsus mong muốn gì trong đời sống của chúng ta? Và cũng rất là quan trọng, có phải chúng ta đang làm theo những gì Ngài phán dạy chăng?
Và điều nầy dẫn tới luận điểm thứ nhì, Chúa Jêsus đòi hỏi sự phục vụ của chúng ta. Trong câu chuyện của chúng ta sáng nay, khi nhà vua chuẩn bị cho chuyến đi của mình, ông ban mười nén bạc cho mười tôi tớ, và nếu bạn có một quyển Kinh thánh với những lời chú thích bên lề, bạn sẽ nhìn thấy một nén bạc có giá trị bằng tiền công ba tháng lao động. Ấy chẳng phải là một số tiền lớn lao đâu, nhưng mà mỗi tôi tớ đều được ban cho. Nhưng đây là một trách nhiệm nhỏ về mặt quản lý và họ có một phần việc quan trọng và rõ ràng là làm ra tiền cho chủ của họ.
Giờ đây, Chúa Jêsus không nói rõ thể nào các tôi tớ chính xác tỏ ra độ tin cậy mà họ phải thể hiện. Tôi đoán ở điểm nầy của câu chuyện, chúng ta có khuynh hướng suy nghĩ đến một câu chuyện khác mà ai cũng quen biết về các ta-lâng ở Mathiơ 25 và giả định Chúa Jêsus đang nói cho chúng ta biết phải vận dụng tối đa các ân tứ và, phải, các ta-lâng, mà Ngài đã ban bố cho chúng ta. Nhưng tôi nghĩ Chúa Jêsus đã có một sứ điệp rộng rãi hơn ở đây, để xem coi mọi sự chúng ta có là các ân tứ đến từ Đức Chúa Trời và đặt hết thảy mọi sự vào trong sự phục vụ Ngài.
Và việc hiểu biết được sản sinh ra khi một lần nữa chúng ta suy nghĩ về câu chuyện đến trước câu chuyện nầy. Vì khi Xa-chê tiếp nghinh Chúa Jêsus vào trong nhà của ông ta, như chúng ta đã đọc từ câu 8, việc thứ nhứt ông ta làm là đặt mọi của cải mình cho Chúa xử lý. Ông ta thoải mái dâng phân nửa những gì ông có cho người nghèo. Ông ta hứa trả lại gấp bốn lần bất cứ gì ông ta đã đụt khoét. Và thú vị thay, chính ở điểm nầy mà Chúa Jêsus phán trong câu 9 Hôm nay sự cứu đã vào nhà nầy. Vì Xa-chê đã tỏ ra mối quan hệ mới ông ta có với Chúa Jêsus không những bằng lời lẽ mà ông ta đã nói, mà còn trong cách thức ông mở cửa nhà mình và bằng lòng dâng hiến mọi sự mình đã có nữa.
Trở lại với sứ điệp ngày hôm nay, phân đoạn nầy dạy chúng ta phương thức hầu việc Vua Jêsus của chúng ta một cách thực sự, ấy là học biết công nhận rằng mọi sự chúng ta có là sự ban cho đến từ Đức Chúa Trời và phải đặt nó vào bàn tay xử lý của Ngài. Thí dụ, tiền bạc, thì giờ, của cải, nhà cửa của chúng ta. Có thể chúng ta không cảm thấy chúng ta có nhiều thứ để dâng hiến, nhưng theo một ý nghĩa cảm thấy như thế là không thành vấn đề. Lạy Chúa, Ngài thấy đấy, xin đừng xét đoán chúng con theo những gì chúng con có, mà xét đoán ở chỗ chúng con bằng lòng dâng hiến bao nhiêu kìa. Rốt lại, với một thái độ đúng đắn, năm cái bánh và hai con cá có thể cho 5.000 người ăn. Hay cung ứng cho kẻ vô gia cư trong thành phố chúng ta với đồ ăn mỗi ngày.
Và đấy là cách vào cuối ngày người tôi tớ với một nén bạc có khả năng kiếm thêm mười nén nữa. Không phải bởi nắm giữ nó, hay đem chôn dưới đất. Mà là do sử dụng nó trong sự phục vụ chủ của mình, và bởi biết chuẩn bị đầu tư vào đời sống của người khác. Anh ta biết rằng những gì anh ta được ban cho là một sự tin cậy và là một đặc ân và anh ta đã làm hết sức mình để đền đáp lại với sự tin tưởng đó. Tôi tự hỏi, chúng ta thấy chúng ta đang có gì nhiều theo ánh sáng nầy?
Tất nhiên là có ít nhất một tôi tớ trong câu chuyện của chúng ta, là kẻ chẳng tận dụng hết mức nén bạc của mình. Đây là gã tôi tớ ở các câu 20-21, là kẻ quyết định cách tốt nhứt là không đánh mất nó, rồi giấu nó trong cái khăn. Gã tôi tớ là người cho rằng phục vụ nhà vua không phải là niềm vui mừng và là một đặc ân, song là một việc vặt và là một gánh nặng. Có lẽ anh ta đã nhìn thấy những gì người khác đã làm với nén bạc của họ và đã quyết định có quá nhiều rắc rối với nén bạc đó, và thực sự không đáng để liều mạng nữa.
Và nếu chúng ta thành thật, có lẽ có một mảng của gã tôi tớ đó trong mỗi một người chúng ta. Có thể chúng ta nghe kể những mẫu chuyện rất cảm động nói tới những người tin Chúa ở các phần khác trên thế giới, họ đã làm được nhiều việc lớn cho Chúa. Có thể chúng ta thấy cảm động bởi những câu chuyện nói tới việc tự cung hiến và tự hy sinh. Và khi đó, chúng ta thấy đủ loại lý do tại sao chúng ta không thể làm y như vậy ở đây tại chỗ nầy vào lúc nầy. Tôi có thể nói với bạn rằng có thể hội thánh trong xứ sở nầy cần phải mạnh mẽ hơn và nhiều hấp dẫn hơn nếu chúng ta thực sự có thể tỏ ra sự phục vụ đích thực, chân thành và đắt giá như thế nào đối với nhà vua của chúng ta.
Vì cuối cùng rồi, thái độ bằng lòng phục vụ của chúng ta được nối trực tiếp với lượng tình cảm chúng ta dành cho Chúa. Đâu là lời thoái thác của gã tôi tớ vì đã giữ lại nén bạc mà gã được ban bố cho? “bởi tôi sợ chúa, vì chúa là người nghiêm nhặt, hay lấy trong nơi không để, gặt trong chỗ không gieo”. Nói khác đi, mối quan hệ của hắn với chủ mình, đã dựa theo sự sợ hãi và bổn phận, thay vì yêu thương và rời rộng. Và cái điều mỉa mai, ấy là đã sống rất cẩn trọng không đánh mất thứ mà mình được ban cho, gã kết thúc bẳng cách chẳng để mất số tiền kia. Chắc chắn hết thảy chúng ta đều sẽ làm rất tốt để ý đến lời cảnh cáo của Chúa Jêsus trước đó trong sách Tin Lành Luca, chương 14, câu 33, ở đó Ngài phán “Như vậy, nếu ai trong các ngươi không bỏ mọi sự mình có, thì không được làm môn đồ ta”. Tôi tin lời lẽ ấy đặc biệt có liên quan đến chúng ta ngày nay.
Và thêm một luận điểm nữa về toàn bộ đề tài phục vụ nầy. Vì cớ những gì đã xảy ra cho người tôi tớ kiếm được thêm mười nén bạc nữa? Anh ta được ủy thác cai trị mười thành. Và còn về người tôi tớ kiếm thêm được năm nén bạc? Anh ta được đặt cai trị năm thành. Sự việc cho thấy rằng trong con mắt của Chúa những hành động phục vụ kia đối với người khác dường như nhỏ nhoi và không quan trọng hay không thèm để ý đến nhất định lại là tối quan trọng. Chúng là minh chứng tối hậu về tình cảm của chúng ta dành cho Chúa, và Ngài thưởng cho chúng ta bằng cách ban cho chúng ta phần trách nhiệm cao hơn và nhiều cơ hội hơn để phục vụ. Vì vậy, nếu bạn đang tự hỏi mọi sự nói về cách phục vụ có thể áp dụng cho bạn như thế nào, khi ấy câu trả lời là hãy nghĩ đến điều nhỏ mọn. Chỉ hãy khởi sự bằng cách hiến bất cứ việc nhỏ mọn bạn có thể làm cho vua của mình, và tôi tin bạn sẽ thấy Ngài sử dụng bạn trong những phương thức mà thậm chí bạn không thể tưởng được nữa.
Vì vậy, Chúa Jêsus trong vai trò Nhà Vua, Ngài đòi hỏi sự vâng phục của chúng ta. Ngài đòi hỏi sự phục vụ của chúng ta. Và một ngày kia, Ngài sẽ đòi phải trình sổ về đời sống của chúng ta. Giờ đây, tôi đoán rằng có nhiều người tìm gặp ý tưởng nầy là một trong những phương diện trăn trở nhất trong đức tin Cơ đốc phải chấp nhận. Ý tưởng cho rằng một ngày kia chúng ta sẽ đứng trước ngai của Đức Chúa Trời và phải giải trình những gì chúng ta đã làm với mọi thứ tốt lành mà Ngài đã ban cho chúng ta. Nhưng cụ thể thì đây là phần hành hợp lý và không thể tránh né nơi địa vị Vua của Chúa Jêsus. Nếu thiên đàng chỉ có một cánh cửa mở, ở đó bất cứ ai ng có thể bước vào, dù họ có vâng theo Chúa Jêsus hay không trong đời nầy, dù họ có chọn phục vụ Ngài hay không, thì thực sự đó có phải là thiên đàng không? Những sự bất công của đời nầy vẫn sẽ mãi mãi không uốn cho ngay lại được, và khi ấy đâu là mục đích của việc Chúa Jêsus chịu chết trên thập tự giá thay cho chúng ta? Nếu Đức Chúa Trời không kêu gọi chúng ta phải trình sổ, khi ấy sẽ chẳng cần gì đến Lễ Phục Sinh, chẳng cần gì đến nhà thờ, sẽ chẳng cần gì đến Kinh thánh nữa. Chúng ta có thể làm bất cứ điều chi chúng ta thích, tin theo bất cứ điều chi chúng ta ưa, cứ sống theo mình muốn. Và kết quả sẽ là hỗn loạn hoàn toàn về mặt đạo đức.
Quí bạn ơi, chúng ta vẫn phải xử lý với phần cuối câu chuyện của Chúa Jêsus, ở đó nhà vua nói “Còn như những kẻ nghịch cùng ta, không muốn ta cai trị họ, hãy kéo họ đến đây, và chém đi trước mặt ta”. Loại câu nói như thế nầy khó mà lôi cuốn được nhiều người đến với đức tin Cơ đốc, có phải không? Nhưng rồi một lần nữa, Chúa Jêsus đang lôi kéo kinh nghiệm của đoàn dân đông về các vì vua trong thời ấy, những vì vua như Hêrốt và Achêlau, họ chẳng chút nao lòng về việc hành quyết hạng người mà họ không thích. Đấy đúng là cách mà các vị vua đã làm trong thời buổi đó. Tuy nhiên, điều nầy không có ý nói rằng chúng ta bỏ qua phần cuối của câu chuyện cũng như phần chú thích lịch sử hoặc một chi tiết nhỏ về địa phương chẳng hạn. Vì Kinh thánh nói rõ rằng một ngày kia, hết thảy chúng ta đều sẽ bị đưa đến trước mặt nhà vua, một ngày kia mọi đầu gối sẽ quì xuống và mọi lưỡi thảy đều xưng Jêsus là Chúa. Và sẽ có một số phận còn tệ hại hơn là nghe Chúa Jêsus phán “ta chẳng biết các ngươi bao giờ” (Mathiơ 7:23). Bị loại ra khỏi sự sáng, tình yêu thương và sự hiện diện của Chúa quả thật sẽ là địa ngục.
Giờ đây, tôi biết rõ thậm chí có nhiều Cơ đốc nhân lấy làm lo ở điểm nầy. Tôi có nghe ai đó đồng đi với Chúa trong nhiều năm rồi, họ nói như vầy “Tôi hy vọng là tôi đã sống tốt đủ” “Tôi không dám chắc là mình sẽ được nhận vào”. Hỡi anh chị em, cho phép tôi tái khẳng định với quí vị. Nếu chúng ta hạ mình xuống tin tưởng và tin cậy nơi Đức Chúa Jêsus Christ là Chúa và Cứu Chúa, thế thì thực sự chúng ta chẳng có lý do gì để mà sợ hãi cả. Vì khi chúng ta phải trình sổ về đời sống của chúng ta với Đức Chúa Cha, khi ấy Chúa Jêsus sẽ xây sang Ngài rồi nói: “Được thôi. Fred hay Betty hoặc tên bạn có là gì đi nữa, là kẻ thuộc về con. Con biết người và người biết con. Bây giờ là lúc tiếp đón người về quê hương”.
Mặc dù Vua Jêsus đòi hỏi sự vâng phục và sự phục vụ của chúng ta, và thậm chí mặc dù một ngày kia Ngài sẽ kêu gọi chúng ta phải trình sổ về đời sống chúng ta, chúng ta đừng quên sự thực rằng nhà vua mà chúng ta phục vụ cũng đầy dẫy ân điển rời rộng và lạ lùng. Và có thể đây là lý do tại sao Chúa Jêsus thuật lại thí dụ nầy khi đáp ứng với những người nghĩ rằng Vương quốc của Đức Chúa Trời sẽ hiện ra ngay lập tức. Theo một ý nghĩa, Chúa Jêsus đã đem Vương quốc đến khi Ngài đến tại thành Jerusalem. Nhưng không phải một Vương quốc giống như vương quốc của Hêrốt và Achêlau, một vương quốc dựa theo sức mạnh, quyền lực và bạo lực. Thay vì thế một Vương quốc dựa trên tình yêu thương rời rộng, không biên giới khi Chúa Jêsus bước lên thập tự giá để chịu chết trong chỗ của tôi vì tội lỗi của tôi. Một Vương quốc ở đó những người chịu đáp ứng lại có sự chữa lành, bình an và vui mừng. Một Vương quốc một ngày kia sẽ được nhận biết với sự vinh hiển và huy hoàng đầy dẫy khi Vua Jêsus trở lại và sự cứu rỗi của chúng ta được hoàn tất.
Và nếu bạn hiểu rõ Vương quốc của Chúa Jêsus là vương quốc như thế nào, khi ấy nhất định sẽ chẳng có một đòi hỏi lớn lao nào mà chỉ lo phục vụ Ngài. Khi ấy, chúng ta sẽ dâng trở lại cho Đức Chúa Trời mọi sự mà chúng ta đang có và mọi sự chúng ta hiện có với sự cảm tạ vì cách thức Ngài đã ngự đến và giải cứu chúng ta. Vì vậy, thắc mắc còn lại là đây: Jêsus là Vua như thế nào trong đời sống của bạn? Một nhân vật theo nghi lễ không thực sự tạo ra một khác biệt nào cả? Một vì vua khắc nghiệt bạn vâng theo từ ý thức bổn phận chăng? Hay một vì vua yêu thương đã cứu và giải thoát bạn và trong sự phục vụ Ngài bạn thấy hoàn toàn tự do?
Tôi tin đó là một câu hỏi mà hết thảy chúng ta cần phải suy nghĩ sao cho sâu sắc hơn.
Chúng ta hãy cầu nguyện.