Từ Đàng Xa
“Các anh thấy chàng đi ở đàng xa, chưa đến gần, thì đã lập mưu để giết chàng” — Sáng thế ký 37:18
Tôi đã từng nghe kể một câu chuyện về một chiến hạm trên biển đã đi vào chỗ thời tiết khắc nghiệt. Hạm trưởng nhận được một báo cáo rằng có một ngọn đèn ở phía trước. Ông gọi điện: “Tàu đi như vầy có chắc chắn không hay phải lui lại?” Người quan sát trả lời rằng không sao, có nghĩa là con tàu thì chắc chắn đi vào chỗ va chạm. Vị hạm trưởng ra lệnh cho nhân viên truyền tin: “Ra dấu cho tàu kia”. “Chúng ta sắp sửa va chạm; khuyên bạn nên đổi hướng 20 độ”. Một tín hiệu đáp lại: “Đề nghị bạn đổi hướng 20 độ”. Hạm trưởng đáp lại ngay: “Tôi là chiến hạm đây. Bạn hãy đổi hướng 20 độ”. Đèn nhá đáp lại: “Tôi là ngọn hải đăng đây”.
Đôi khi, sự đánh giá sai lầm lớn lao của chúng ta về người khác dẫn đến những sai lầm lớn lao cho chính chúng ta.
Trong phần đọc Kinh Thánh tuần này [Sáng thế ký 37:1 – 40:23; Amốt 2:6 – 3:8], Giô-sép đã bị các anh mình đánh giá sai. Thánh Kinh cho chúng ta biết: “Các anh thấy chàng đi ở đàng xa, chưa đến gần, thì đã lập mưu để giết chàng”. Các anh của Giô-sép đã quyết định rằng ông là một hột giống xấu – giống như Ích-ma-ên đối với Y-sác và Êsau đối với Gia-cốp. Và chúng ta có thể hiểu lý do tại sao họ nghĩ như vậy. Rốt lại, Giô-sép đi khắp nơi để chia sẻ các chiêm bao về việc cai trị gia đình mình. Ông đưa ra một báo cáo tồi về các anh cho cha của họ. Trong mắt các anh, Giô-sép dường như đứng ở ngoài lề, cho nên họ tập họp lại, đánh giá Giô-sép là tà ác, và kết án ông phải chết.
Vấn đề, ấy là các anh “thấy chàng đi ở đàng xa”. Họ không thực sự nhìn biết ông hay hiểu thực sự ông là ai. Sự xét đoán sai lầm này khiến các anh phạm phải một sai lầm rất lớn. Họ đã bán người em công nghĩa của họ cho một nhóm thương buôn.
Trong Lê-vi Ký 19:15, chúng ta được truyền cho phải “cứ theo sự công bình mà xét đoán kẻ lân cận ngươi”. Bậc thánh hiền Do-thái còn thêm một bước nữa, họ nói: “Đừng xét đoán bạn ngươi cho tới khi nào ngươi đứng ở vị trí của họ”. Nếu chúng ta cần phải xét đoán người khác một cách công bằng, chúng ta chỉ có thể xét đoán người khác khi chúng ta có đủ thông tin về người ấy [nam hay nữ] để đưa ra một sự xét đoán công bình. Tuy nhiên, chúng ta chỉ thực sự có đủ thông tin nếu chúng ta “đứng ở vị trí của người”, có nghĩa là chúng ta đang đứng trên đôi giày của người ấy [nam hay nữ]. Cho đến khi chúng ta hiểu rõ mình là cá nhân đặc biệt đó, với một loạt hoàn cảnh và kinh nghiệm của người ấy [nam hay nữ], chúng ta đừng bao giờ đưa ra một sự xét đoán công bình đối với người ấy.
Thực vậy, bậc thánh hiền đang nói cho chúng ta biết rằng chúng ta đừng bao giờ đưa ra sự xét đoán nhắm vào bất kỳ ai, một khi chúng ta chưa hề hiểu đầy đủ bất kỳ điều gì về người kia.
Các anh của Giô-sép đã phạm một sai lầm khủng khiếp khi họ đưa ra sự xét đoán về ông – chúng ta cũng đừng làm như vậy. Thay vì thế, chúng ta hãy nhớ rằng có nhiều thứ nơi mỗi một người hơn những gì chúng ta có thể thấy. Đừng xét đoán từ đàng xa. Thay vì thế, hãy đến gần tha nhân với sự đồng cảm, tử tế và thương xót.
