Châm ngôn 31:26
“Nàng mở miệng ra cách khôn ngoan, phép tắc nhân từ ở nơi lưỡi nàng”
Những phụ nữ lỗi lạc đều có lời lẽ tử tế và khôn ngoan. Một người nữ đức hạnh vốn được ơn trong lời nói và việc làm, và nàng luôn luôn được khen ngợi và tôn trọng (Châm ngôn 11:16; 31:28). Gia đình nàng và nhiều người khác ngợi khen nàng, và nàng làm lợi cho hết thảy những ai ở chung quanh nàng bởi những việc tử tế và nâng đỡ mà nàng thốt ra.
Một người đàn bà đáng ghét, loại đàn bà mà đến đất cũng chẳng dung chịu được (Châm ngôn 30:21-23), người ta nhìn biết họ qua lời lẽ dại dột và giận dữ (Châm ngôn 9:13; 21:19). Chồng của nàng không thể chịu được nàng (Châm ngôn 25:24), và người không thể che giấu được nổi xấu hổ khi sống chung với nàng ta chỉ vì cái miệng của nàng ta (Châm ngôn 27:15-16).
Câu châm ngôn nầy nhắc cho nữ giới nhớ đến cách thức họ có thể nâng cao tiếng tăm và những đóng góp của họ cho những người ở chung quanh họ. Còn Đức Chúa Trời ban bố điều đó là vì lý do khác. Đây là điều kiện tiên quyết cho những người nam trẻ tuổi phải tìm kiếm khi họ tìm một người nữ để xây dựng cuộc hôn nhân. Hỡi những người nam trẻ tuổi, phải chú ý đấy.
Sau đây là một trong những dấu hiệu nhất định về người nữ tốt và xấu – họ ăn nói như thế nào kìa? Giọng nói của họ giống với cái gì kìa? Một người nữ đức hạnh luôn luôn cẩn trọng, kín đáo, và thận trọng với những gì nàng thốt ra. Và đôi khi nàng nói ra một việc gì đó hơi khắc nghiệt, tiêu cực, hay mỉa mai; nàng rất duyên dáng. Đây không phải là khoa học về hoả tiễn, và thường thì chỉ có mấy phút để đưa ra một lời xét nét chỉnh sửa mà thôi.
Mẹ của Vua Lemuên đã dạy cho ông biết cách tìm một người vợ tài đức (Châm ngôn 31:1,10). Luật lệ mà câu châm ngôn nầy giảng dạy có giá trị rất lớn cho nam giới. Thay vì tìm kiếm nơi những người nữ, hãy lắng nghe họ! Sự tìm kiếm sẽ gạt gẫm bạn bởi sự cám dỗ của thân thể và ánh mắt của họ (Châm ngôn 6:25; 31:30), còn việc lắng nghe tỏ ra chính xác về tánh tình (Châm ngôn 14:7; Truyền đạo 10:3, 12-14; Mathiơ 12:34-37).
Sự khôn ngoan đúng là rất quí báu! Nhiều người đàn ông bị quyến dụ vào địa ngục hôn nhân và nhiều năm tháng thất bại, đau khổ do cưới xin một thân thể rồi quên tiếng ồn ào dộn dựt nó tạo ra mỗi ngày cho phần còn lại của lối sống của nó. Bạn đã nhìn thấy những người đàn bà nầy và chồng của họ, và sự ấy gây đau khổ cho người chồng và sự giận dữ ở nơi nàng ta. Khi Đức Chúa Trời cảm thúc mẹ của một vì vua đưa ra lời khuyên khôn ngoan như câu châm ngôn nầy về việc tìm một hoàng hậu, bạn cần phải có một sự tra xét sâu sắc và lâu dài đối với lời khuyên ấy.
Một người nữ tài đức xứng đáng kết hôn với ăn nói rất khôn khéo. Nàng không tranh luận hay đưa ra ý kiến của mình cho tới chừng nào có ai hỏi tới. Nàng không nhạy bén khi đáp ứng. Nàng chẳng nói dai hoặc hay cười đùa. Nàng không giỡn chơi. Nàng không ta thán hay bĩu môi. Nàng sử dụng miệng mình để rao ra sự khôn ngoan (Châm ngôn 1:8; 6:20; 15:7; 20:15). Nàng không nói chuyện vãn: nàng làm cho nhiều người hài lòng với những câu trả lời chứa đạo lẽ thật (Châm ngôn 11:30; 22:17-21). Nàng chỉ tạo ra tiếng ồn khi nó giúp đỡ cho nhiều người khác.
Nàng biết lời lẽ nào cho trường hợp nào (Châm ngôn 10:32; 24:26). Nàng chẳng bao giờ hát những bài ca cho một tấm lòng nặng nề nghe (Châm ngôn 25:20). Nàng có những lời răn bảo dành cho kẻ ăn ở bậy bạ, lời yên ủi cho kẻ ngã lòng, lời nâng đỡ cho kẻ yếu đuối, và phải nhịn nhục đối với mọi người (I Têsalônica 5:14). Chỉ trích, phê phán chỉ có khi cần thiết, và phải có ân hậu theo luôn (Côlôse 4:6). Lời lẽ của nàng dạy dỗ nhiều người khác đức tin thanh sạch của Tin Lành rồi hướng thẳng họ về phía Đức Chúa Trời.
Nàng rất dè chừng và chỉ nói sau khi nghiên cứu câu trả lời cho một câu hỏi hay một tình huống (Châm ngôn 15:28; 18:13). Nàng chỉ nói những gì cần thiết và giữ phần còn lại dành để đó (Châm ngôn 29:11). Lời lẽ của nàng được đánh giá cao, được tán thưởng, và được tìm kiếm, vì luôn luôn có giá trị. Giống như Abigain, nàng biết làm cách nào để hạ cơn giận và một người cao trọng xuống với phần mưu luận thật khôn ngoan (I Samuên 25:20-35). Giống như Bêrítsin, nàng có thể giúp giải bày đạo lý kỹ lưỡng hơn cho một nhà thần học (Công Vụ các Sứ Đồ 18:24-26).
Khi một người nam kết hôn với một người nữ thể ấy, người có được sự trợ giúp của một vị cố vấn khôn ngoan cho bản thân mình, con cái mình, vợ, chồng, cháu chắt mình, bạn hữu mình, vợ mình, và nhiều người khác nữa. Đúng là một phước hạnh! Con cháu người sẽ sáng láng, thực tiễn, tin kính, và biết tham khảo kinh thánh khi cần thiết. Người biết rõ nàng sẽ nắm cả toàn đội ở bất cứ thời điểm nào! Người biết rõ rằng với những người đàn bà hay các người khác ở đó người sẽ bị hạn chế, nàng sẽ cung ứng cho họ toàn bộ lẽ thật.
Một người đàn bà đáng ghét – người đàn bà bị ghét bỏ, đáng ghét, đáng tởm – sẽ chẳng bao giờ được cưới xin (Châm ngôn 30:21-23). Nàng là một sự rủa sả cho cả đất! Nàng sẽ bị buộc sống trong chỗ cô lập đau khổ. Bậc phụ huynh của những người nam trẻ tuổi sẽ nhập sổ bìa đen nàng ấy. Những sự cãi cọ thường xuyên của nàng ta, dai dẳng, cùng những thắc mắc khiến cho nam giới phải nổi khùng lên. Vì vậy họ phải trốn lên mái nhà hoặc ngoài đồng vắng để tránh cái miệng khó chịu của nàng ta (Châm ngôn 12:4; 19:13; 21:9, 19; 25:24; 27:15-16).
Làm thế nào bạn phát hiện ra sự rủa sả nầy trước khi quá muộn? Hãy lắng nghe đây, thay vì thế hãy nhìn đi! Nàng có thể sửa lại mái tóc rồi mua sắm quần áo đẹp để khiến cho bạn mau đặt chân xuống cầu thang kia. Nhưng nàng không thể cầm giữ được cái miệng của mình! Solomon đã nói che giấu nàng ta thì giống như che giấu ngọn gió hay dầu thơm vậy (Châm ngôn 27:15-16). Nếu nàng ta có ý kiến mà không cần bạn hỏi han gì về ý kiến đó, hãy bỏ chạy đi! Hãy nhớ điều luật về số 10! Nếu nàng ta đưa ra ý kiến của nàng trước hôn nhân, thì sau đó sẽ là 10 lần tệ lậu hơn (Châm ngôn 30:21-23).
Làm thế nào bạn phát hiện ra sự rủa sả nầy trước khi quá muộn? Hãy đếm lời nói của nàng ấy. Một người đàn bà có tri thức nhiều thì nói ít lắm (Châm ngôn 17:27-28). Nàng biết rõ Đức Chúa Trời đã truyền lịnh và tôn vinh một tinh thần nhu mì và bình tịnh cho nữ giới, và nàng không tranh cãi khi biết rõ dịu dàng có nghĩa gì rồi (I Phierơ 3:3-4). Nếu bạn ngửi thấy mùi của kiêu căng và lớn tiếng, hãy bỏ chạy đi! Sống với một người nữ không thể chịu được còn tệ hại hơn cả sự chết nữa! Tại sao không tình nguyện làm người ở trần nuôi ong, hay một nhạc trưởng của ban nhạc năm đầu tiên?
Một người nữ tài đức xứng đáng để kết hôn với luôn luôn là duyên dáng (Châm ngôn 11:16). Thay vì một cái lưỡi lỗ mãng, khó chịu, hay nói mỉa (Châm ngôn 12:18), nàng có loại ăn nói từ một tấm lòng thanh sạch (Châm ngôn 22:11). Sự duyên dáng của nàng không thể che giấu được – nàng được đánh giá cao và được mọi người yêu mến. Một người nữ duyên dáng không kiêu căng, xa rời, hay khó chịu; nàng không cho mình là khôn ngoan (Rôma 12:16). Nàng luôn luôn có lời lẽ nhơn từ, tử tế và biết đặt cả thế giới vào một thứ ánh sáng tốt đẹp.
Có luật lệ nơi lưỡi của nàng – là thứ luật lệ mà nàng không bao giờ vi phạm. Nàng luôn dịu dàng, tử tế, ngọt ngào, biết suy nghĩ, và biết tôn trọng. Bất chấp mọi khả năng và thành tựu của riêng mình (Châm ngôn 31:10-25,27-29), nàng vẫn khôn khéo và tử tế trong lời ăn tiếng nói của nàng. Nàng không biết thế nào là phê phán, khó chịu, hay thiếu kiên nhẫn. Lời lẽ đáng yêu của nàng thật là tuyệt vời (Châm ngôn 15:23; 16:24; 24:26; 25:11). Đó là thứ âm nhạc du dương nhất cho hai lỗ tai của người đàn ông và vòng tay ấm áp nhất của tấm lòng chàng!
Nàng sẽ nâng bạn lên khi bạn ngã lòng, ngợi khen bạn khi có nhiều người khác chỉ trích, và nhắc cho bạn nhớ đến những việc mà bạn muốn nghe khi bạn cần đến chúng. Nàng sẽ dịu dàng làm vui tai, khiến cho bạn tin cậy và khoan khoái hơn trong cuộc sống. Khi bạn có con cái, nàng sẽ yên ủi chúng với lời lẽ tràn đầy an ninh, khích lệ chúng biết vươn lên bằng lời khen ngợi trân trọng, rồi dạy dỗ chúng cách thức yêu thương và phục vụ bằng cách luôn nói tốt cho người khác. Đời sống của bạn được nâng lên cao hơn.
Hỡi người trẻ tuổi, hãy nghe đây! Đức Chúa Trời và một bà thái hậu đang đặt lời khuyên có tính cách giải cứu mạng sống ở trước mặt bạn. Hãy làm theo hai lỗ tai của mình trước âm thanh của lời lẽ thận trọng được thốt ra trong sự từ tốn. Bạn sắp sửa gặp gỡ một trong các ân tứ long trọng nhất của Đức Chúa Trời (Châm ngôn 18:22; 19:14; Sáng thế ký 2:18-25). Bạn sẽ tìm được một người nữ xứng đáng được yêu thương trong phần còn lại của đời bạn. Thắc mắc lớn lao nhất bây giờ là đây: liệu bạn có xứng đáng với nàng không? Một người nữ thể ấy xứng đáng với một vì vua biết yêu thương và quí phái. Còn bạn thì sao?
Miệng của nàng xứng đáng hơn nhiều nụ hôn, mặc dù cái miệng ấy sẽ hôn bạn đấy! Lời lẽ của nàng sẽ cung ứng sự dịu dàng hàng ngày để gây sinh động và sưỡi ấm gia đình bạn, nâng cấp từng bữa ăn, khích lệ bạn trong chỗ hoạn nạn, yên ủi bạn khi buồn rầu, ban thưởng bạn khi lao động mệt nhọc, quyến rũ bạn khi gần gũi, làm cho bạn vui lên với lời ngợi khen chân thành, và làm phu phỉ cuộc sống bạn với sự tán thưởng giàu ơn. Bạn có xứng đáng không?
Hỡi người nữ Cơ đốc, lời lẽ của bạn có lớn tiếng, thong thả hay dài nhằng vậy? Cá tánh của bạn có hách xì xằng hay mãi lo kinh doanh? Nếu quá tải, lớn tiếng, và mạnh mẽ, bạn cần được trợ giúp nhiều hơn những người nữ khác. Có thể bạn chưa nắm bắt được bài học nầy, vì cớ ham nói, thắc mắc, cãi cọ, chỉnh sửa, rầy rà, phê phán, than phiền, đề nghị, hay đâm thọt. Bạn đánh giá phần giá trị của mình bằng cách bạn nói ít hay nhiều, song bạn chưa biết sự thất bại và đau đớn bạn đang gây ra cho những người ở chung quanh bạn.
Nếu bạn thích làm ăn buôn bán hay khép kín với vài câu nói, bạn cũng có nan đề đấy, vì ngay cả lời nói tử tế của bạn cũng có thể khiến cho người ta phải thu mình lại. Hãy làm cho gương mặt mình được thong thả, mĩm cười, và làm cho giọng nói mình được ấm áp lên và có thêm tình cảm hơn. Không một ai quan tâm đến sự thẳng thừng của bạn, vì chúng chỉ ra sự duyên dáng của bạn. Nếu lời nói của bạn là khôn ngoan, bạn là một người nữ đức hạnh mới phân nửa thôi; một người nữ trọn vẹn cũng có cái lưỡi tử tế, và chính dư luận của người nghe mới là đáng kể.
Hãy kiểm tra lại bản thân mình đi. Có phải những người bạn quí phái kia mong muốn sự hiện diện của bạn không? Hạng người nhơn đức nầy có ưa thích bạn không? Nếu không, bạn đang có cái lưỡi sắc bén và cái miệng hay gây thương tổn đó. Bạn sẽ làm gì với nan đề nầy? Hãy thôi đừng nói nữa: hãy để cho người khác yêu cầu bạn nói (Châm ngôn 17:27-28; Giacơ 1:19). Hãy học biết sự thuận phục: hãy để cho chồng bạn cung ứng cho bạn sự lựa chọn (Sáng thế ký 3:16). Hãy xem xét sự tôn kính: hãy đối xử với chàng như là chúa (Êphêsô 5:33; I Phierơ 3:6). Chỉ nói ra những việc lành mà thôi (Côlôse 4:6)!
Hỡi người nữ Cơ đốc, bổn phận và đặc ân của bạn là cai trị cái lưỡi của mình vì sự vinh hiển của Đức Chúa Trời và sự khen ngợi bản chất nữ tính của mình. Nếu bạn lớn tuổi thêm, bạn cần phải tránh sự nói vu và theo đuổi sự dạy về các đức hạnh tin kính (Tít 2:3). Nếu bạn còn trẻ, bạn cần phải tránh việc thày lay thóc mách (I Timôthê 5:13). Một tiếng tăm xứng đáng và sự ưu ái của người khác là một sự lựa chọn – một sự lựa chọn dễ dàng (Châm ngôn 22:1, 11; 4:23). Chỉ nói năng sao cho thật khôn khéo và tử tế!
Hỡi bậc làm cha mẹ, hãy dạy dỗ con gái mình tầm quan trọng của lời lẽ khôn khéo và giàu ơn. Điều đó còn quan trọng hơn cả học vấn cao, lôi cuốn theo phần xác thể, hay tìm kiếm quyền lực. Điều đó sẽ đem lại sự chú ý và tôn trọng của Đức Chúa Trời và hạng người nhơn đức. Nếu bạn không dạy dỗ, nó sẽ sống với bạn trong phần đời còn lại của bạn. Một người chồng bị vợ ăn hiếp minh chứng cho bậc phụ huynh không biết dạy dỗ con gái mình.
Hỡi bậc làm cha mẹ, hãy dạy dỗ con trai mình biết hẹn hò và cưới chỉ một người nữ nào biết chu toàn câu châm ngôn nầy. Người ấy sẽ được phước cả phần đời của mình, và bạn sẽ có người nữ quyến rũ nầy làm con dâu của bạn. Mỗi biến cố trong gia đình sẽ được nâng cấp vì bạn đã hướng dẫn con trai mình bước theo Lời không sai sót, đầy cảm hứng của Đức Chúa Trời. Một người chồng bị vợ ăn hiếp minh chứng bậc phụ huynh bỏ bê con trai của mình.
Hỡi hội thánh của Đấng Christ, là hội thuờng được vì sánh với cô dâu đồng trinh trong Kinh thánh, sẽ được nhận biết vì lời lẽ khôn khéo và tử tế của nó (Êphêsô 4:29; Côlôse 4:6). Có phải bạn mở miệng mình ra với sự khôn ngoan và có một luật tử tế nơi lưỡi của bạn chăng? Dù bạn là người nam hay người nữ trong hội thánh của Đấng Christ, lời ăn tiếng nói của bạn sẽ phải xứng đáng với Chồng vinh hiển của bạn!
