Con Cái Cúa Chúng Ta, Tương Lai Của Chúng ta
“Vả, một mai con trai ngươi hỏi rằng: Điều đó có ý nghĩa chi? thì hãy đáp rằng: Ấy vì cớ Đức Giê-hô-va đã dùng tay quyền năng rút chúng ta ra khỏi xứ Ê-díp-tô, tức là nhà nô lệ” — Xuất Êdíptô ký 13:14
Đêm đầu tiên của Lễ Vượt Qua đầy dẫy với sự phấn khích khi chúng ta bắt đầu bữa ăn đặc biệt gọi là seder. Bạn hữu và gia đình nhóm lại với nhau khi mùi hương ngày lễ đầy ắp bầu không khí. Ngoài các trang trí trên bàn về ngày lễ, chúng ta thêm cái đĩa seder với sáu mục sẽ được sử dụng hoặc được nhắc tới trong seder.
Thí dụ, xương cẳng tượng trưng cho của lễ Vượt Qua và rau đắng làm biểu tượng cho tình trạng nô lệ. Có rất nhiều matzah và một loạt các thứ rượu ngon hoặc nước ép trái cây phong phú cho “bốn chén” mà chúng ta uống trong suốt seder. Nhưng thậm chí cái bàn thịnh soạn nhất cũng không đầy đủ nếu không có trọng tâm chính: ấy là con cái chúng ta.
Seder Lễ Vượt Qua được dọn xung quanh mấy đứa trẻ nơi bàn. Phần đọc Haggadah (phân đoạn đi kèm với bữa ăn seder) bắt đầu với việc đưa ra “bốn câu hỏi”. Bốn câu hỏi — bắt đầu: “Tại sao đêm nay lại khác hơn bao đêm khác?” — theo truyền khẩu là do mấy đứa trẻ đưa ra. Những câu hỏi nói chung là chủ đề chính của seder. Chúng ta làm đủ thứ những điều bất thường chỉ để con trẻ có thể đưa ra thắc mắc mà chúng ưa thích: Tại sao? Tại sao không có bánh tối nay? Tại sao chúng ta ăn thứ rau đắng nầy? Tại sao chúng ta lại ngâm chúng trong nước muối chứ?
Tại sao chúng ta lại có ý định khiến con cái mình phải đưa ra câu hỏi?
Chúng ta muốn chúng đưa ra câu hỏi hầu cho chúng ta có thể cung ứng cho chúng câu trả lời. Chúng ta muốn con cái của chúng ta quan tâm đến câu chuyện hầu cho chúng sẽ lắng nghe và khiến cho câu chuyện thuộc về chúng. Suốt cả năm con cái của chúng ta đưa ra các thắc mắc cho chúng ta — về trường học, về thiên nhiên, về cuộc sống, bất cứ thứ chi thoạt đến trong tâm trí của chúng. Đôi khi chúng ta trả lời, và có khi chúng ta vẫy chúng đi với cây chỗi trong tay. Nhưng trong đêm seder chúng ta buộc phải trả lời cho chúng. Chính những câu trả lời nầy sẽ hình thành tư tưởng của chúng, và chính tư tưởng của chúng sẽ định hình cho tương lai.
Rabi Jonathan Sacks, cựu trưởng Rabi của nước Anh, đã tóm tắt vấn đề nầy như sau: “Thế giới mà chúng ta xây dựng vào ngày mai được sinh ra trong những câu chuyện chúng ta kể với con cái của mình ngày nay”. Vào ngày lễ Vượt Qua, chúng ta kỷ niệm sự tự do. Chúng ta kể lại cuộc hành trình của chính chúng ta từ tình trạng nô lệ cay đắng đến tự do ngọt ngào, và chúng ta trân trọng quyền tự do mà Đức Chúa Trời ban cho. Đức Chúa Trời phán: “Các ngươi muốn có một thế giới tự do và tử tế? Hãy dạy dỗ trước tiên cho con cái các ngươi!” Rabi Sacks nói tiếp: “Chính trị vận dụng nhiều mảng. Giáo dục thay đổi cuộc chơi”.
Các nghiên cứu mới đây chứng minh rằng trẻ em có thể sẽ trở thành một phản ánh của những câu chuyện mà chúng nghe kể. Vì vậy, chúng ta đang thuật cho con cái của mình loại chuyện nào vậy? Hãy dành thời gian trong cuộc sống đọc cho con cái nghe. Hãy chia sẻ những truyện tích trong Kinh Thánh hay loại sách trẻ con khác trình bày các giá trị như sự tử tế và đức tin.
Đúng như điều họ nói — trẻ em ngày nay là những người lãnh đạo của ngày mai. Chúng ta hãy dạy dỗ chúng sao cho hợp lẽ.
