BẠN “HIỀN”
Trích từ quyển My Vietnam
Bà Charlotte Stemple
Gần như là ngay tức thì [sau khi chúng tôi trở lại Việtnam], người ta yêu cầu chúng tôi phải bước vào chức vụ liền, mặc dù ngôn ngữ của chúng tôi lạc hậu dần từ một năm qua. Khi Woody được mời giảng ở một trong hàng tá hay nhiều nhà thờ ở Đà nẵng, ông sẽ soạn sứ điệp bằng tiếng Việt, rồi trao cho một sinh viên hay ai đó có thể kiểm tra từ vựng của ông. Chúng tôi tìm được một thanh niên rất tuyệt vời tên là Hiền, là người rất năng động trong nhóm thanh niên và rất giỏi tiếng Anh, cũng như thông thạo các thuật ngữ thần học cùng mọi quan niệm của Kinh Thánh.
Khi Woody làm việc với Hiền, chúng tôi trở nên rất gần gũi với anh. Anh dành hết thời gian với chúng tôi và chơi đùa với mấy đứa con tôi rất vui vẻ. Anh học sinh cấp 3 từ trung tâm quận Tam Kỳ, phía Nam quốc lộ 1 chỉ cách Quãng ngãi một đoạn thôi. Anh đang sống ở Đà nẵng để học hành cũng như làm việc. Khi anh nói cho chúng tôi biết lai lịch của mình, chúng tôi rất đỗi kinh ngạc. Anh đi học rồi trở về nhà một ngày kia thì gặp hai người lính Mỹ trên đường. Với ý muốn thực hành Anh ngữ của mình, anh nói với họ: “Xin chào, hai anh khỏe không?” Một trong hai người lính đã đáp lại: “Khỏe re, còn bạn thì thế nào?” Khi ấy người kia nói: “Anh nói tiếng Anh thạo quá. Anh theo tôn giáo nào thế?” Hiền, lúc ấy trên danh nghĩa thì là một Phật tử, có nghe nói mấy người Mỹ là Phật tử, vì vậy anh nghĩ đến mấy bài học môn sử của mình rồi nói: “Tôi là Khách Hành Hương”. Họ tò mò hỏi: “Khách hành hương à?” Nhận ra điều nầy là không thật, khi ấy anh nói: “Ồ, tôi có ý nói tôi là một người Thanh Giáo (Puritan)”. Điều nầy dường như làm cho họ phải bối rối, vì vậy anh nói: “Tôi là người Tin Lành”. Nói như thế nầy thì họ hiểu ngay, vì vậy họ đã khen ngợi chàng thiếu niên nầy rồi đi đường của họ.
Hiền đã đi chùa lễ Phật rất thường xuyên với dì của mình, nhưng anh nhận ra mình thực sự chẳng có một “tôn giáo” nào cả. Ngày kia, anh đến với Hội thánh Tin Lành và gặp một thiếu nữ đang đứng ở trước nhà của Mục sư. Anh nói: “Xin cho tôi gặp thầy tu Tin Lành của chị”. Cô ấy đáp: “Chúng tôi không có thầy tu”. “Được thôi, xin cho tôi gặp linh mục đi”. Cô ấy đáp: “Chúng tôi cũng không có linh mục nữa”. “Vậy, xin cho tôi gặp bất cứ gì cô có đi” anh khẳng định. Cô gái trẻ đáp: “Chúng tôi có bố của tôi thôi”, cô là con gái của vị Mục sư. Cô ấy đưa anh ta vào bên trong, ở đó anh ta lắng nghe lần đầu tiên những tin tức tốt lành nói tới cách thức tìm được sự hòa thuận lại với Đức Chúa Trời. Anh đã cầu nguyện với vị Mục sư rồi được chuyển từ sự chết đến sự sống đời đời, “tái sanh” Hiền trình bày theo Lời của Chúa Jêsus trong sách Tin Lành Giăng. Rồi từ đó trở đi, anh đã năng động với ban thanh niên Hội thánh và đã học Kinh Thánh cùng với các bạn khác.
Bất cứ lúc nào chúng tôi cần một người thông dịch, chúng tôi nhờ đến Hiền. Trải qua ba năm liên tiếp, anh đã làm cho mình được các diễn giả phương Tây yêu mến qua tánh tình vui vẻ, có tấm lòng của người tôi tớ và tiếng Anh rất giỏi. Mục sư Ravi Zacharias, nhà biện giải Cơ đốc nổi tiếng, đã tổ chức nhóm lại ở Đà nẵng, và Hiền đã làm công việc thông dịch rất hoàn hảo cho ông; hai người trở thành bạn thân. Trong bốn năm tới ở Đà nẵng, Hiền trở giống như con trai của chúng tôi và là anh của mấy đứa con trai của chúng tôi. Chúng tôi đã có những ước mơ cho tương lai của anh, nhưng có nhiều việc đã xoay trở rất khác biệt.
Khi anh tốt nghiệp trung học khoảng 2 năm sau đó, chúng tôi có khả năng bảo đảm học bổng trọn gói cho anh tại trường Kinh thánh Nyack ở Nữu Ước, là trường mẹ của chúng tôi. Nhưng trước khi anh có thể tận dụng được học bổng nầy, Hiền bị động viên vào quân đội Việt nam “vì thời gian chiến tranh”. Hết thảy chúng tôi đều nát lòng nơi sự thay đổi kế hoạch nầy. Học vấn và mọi khả năng của anh đã cho phép anh vào học khóa Sĩ quan, và anh mau chóng được thăng cấp. Khoảng thời gian nầy chúng tôi đã hoàn tất thời gian bốn năm ở Đà nẵng rồi về nghỉ ở quê hương thứ hai của chúng tôi.
Đến năm 1975, khi chúng tôi đang sống ở Penang, Mã lại, ở chỗ chúng tôi nghĩ sẽ được phân công tạm thời trong hai năm, Việt nam rơi vào tay người Cộng sản. Khi mọi việc đang hồi tan rã, chúng tôi biết Hiền sẽ gặp rắc rối lớn do sự dấn thân vào quân đội của anh. Chúng tôi gửi lời cho các giáo sĩ của chúng tôi vẫn còn ở lại Việt nam tìm cách đưa anh ra khỏi xứ. Chúng tôi hứa chịu tốn hết mọi chi phí, song chẳng có ai tìm được anh. Trải qua mấy năm trời chúng tôi sử dụng từng cuộc tiếp xúc mà chúng tôi đã có để tìm cách xem coi điều gì đã xảy ra cho anh. Tin tức gần như chẳng có được gì hết. Sau cùng, chúng tôi hay được anh đã tìm cách thoát đi trên một trong những chiếc thuyền không phải sử dụng trên biển, được sử dụng bởi “thuyền nhân” trong những năm tháng ấy, nhưng một trận bão đã đánh chìm chiếc thuyền ấy và hết thảy mọi người đều mất tích. Chúng tôi bị hủy phá hết.
Hãy tưởng tượng cú sốc của chúng tôi hai năm sau đó khi chúng tôi nhận được tin từ một trại tị nạn ở Indonesia cho hay rằng Hiền hãy còn sống và an toàn. Sự thể giống như một sự sống lại vậy. Hiền đến định cư ở California, vào học trường UC Berkeley, tốt nghiệp với học vị thủ khoa và tìm được một việc làm trong lãnh vực tài chính. Sau lễ tốt nghiệp của anh vào cuối thập niên 1980, chúng tôi sau cùng đã gặp Hiền tận mặt và đã nghe kể lại câu chuyện lạ lùng của anh.
Khi Việt Nam rơi vào tay người Cộng sản vào năm 1975, ngay lập tức Hiền đến đảo Phú Quốc trong vịnh Thái lan, tìm cách qua Thái lan bằng thuyền, song bị bắt rồi bị đưa vào một trại cải tạo. Anh bị nhốt trong cônéc với nhiều người khác rồi được dành cho khoảng không gian 18 inches trên sàn cônéc ấy. Sau đó, anh và một số tù nhân bị chuyển đến nhà tù thành phố Cần thơ trong châu thổ sông Mekong, ở đó họ được phép ra ngoài giống như hưởng đặc ân một hay hai lần trong tuần. Nói khác đi, họ đã ở trong khoảng không gian được chu cấp cho. Họ không được phép nói thứ tiếng nào khác hơn là tiếng Việt và tuyệt đối không một sách báo nào được đọc trừ phi giới chức nhà tù Cộng sản nhất trí cho phép. Mỗi ngày loa phát thanh khởi sự trước bình minh và kết thúc vào buổi chiều tối, tán dương mọi ưu điểm của chủ nghĩa xã hội và những sự dạy của Lenin, Marx và anh hùng Việt nam, Hồ Chí Minh. Hiền muốn học biết nhiều hơn rồi bắt đầu đọc mọi thứ anh có thể đọc về Marx, Engels và Lenin.
Mỗi tối Hiền nằm úp mặt xuống gối rồi nhớ lại những câu Kinh thánh mà anh đã học thuộc lòng, cầu nguyện xin sự giúp đỡ và giải cứu của Đức Chúa Trời. Sau thời gian anh suy nghĩ, chắc Đức Chúa Trời chẳng nghe thấy tôi; chẳng có gì sẽ xảy ra đâu; có lẽ mình bị lừa rồi. Khi anh nhai đi nhai lại những bàn luận Marxist thường xuyên, anh nghĩ rằng có lẽ chủ nghĩa xã hội đã đúng, thế rồi anh dấn thân vào cuộc tìm hiểu sâu rộng hơn. Có thể đầu tiên anh là một Phật tử, rồi có một suy nghĩ cao hơn để trở thành một Cơ đốc nhân và giờ đây đang nhắm vào một tư tưởng cao hơn nữa — để trở thành một người Cộng sản.
Anh quyết định “thử Đức Chúa Trời”. Anh chống lại thói quen cầu nguyện, không muốn gợi nhớ những câu Kinh thánh trước khi đi ngủ và xem coi có gì khác biệt không. Chẳng có gì hết. Anh bắt đầu suy nghĩ: Nếu tôi cầu nguyện, chẳng có gì xảy ra; nếu tôi không cầu nguyện, chẳng có gì xảy ra. Vậy, sao phải cầu nguyện chứ? Lạy Chúa, nếu có Ngài, sao chẳng lắng nghe. Anh tiếp tục suy gẫm những câu nói mà anh đã đọc từ các tác giả theo chủ nghĩa Marx: “Một tư tưởng từng thống trị lý trí của bạn sẽ khiến cho bạn tin theo tư tưởng ấy. Sự ấy giống như một loại nô lệ mà bạn không thể phá vỡ được trừ phi bạn phá vỡ nó ngược lại với chính tấm lòng của bạn” hay “Một người phải có chính cái đầu của mình cao hơn hai bờ vai mình” hoặc “Đừng nhảy đại vào phong trào chỉ vì có ai đó đang nhảy vào đó”. Hiền nghĩ thời điểm đã đến cho anh phải tập trung lòng can đảm và thoát ra khỏi phong trào của Cơ đốc giáo.
Một ngày kia, anh nhận phân công một việc mà ai cũng mong muốn, ấy là làm sạch nhà vệ sinh của các quan chức nhà tù. Điều nầy có nghĩa là anh được ra ngoài trời nhiều hơn thường lệ và cảm nhận ánh mặt trời chiếu trên làn da của anh. Khi anh dọn dẹp nhà vệ sinh, anh nhìn thấy một tờ giấy đã được sử dụng làm giấy vệ sinh. Khi anh nhặt nó lên, anh để ý thấy có dòng chữ Anh ngữ viết lên đó. Cái gì đó để đọc! Anh vò tờ giấy lại, đút nó vào túi quần sọt rồi đi lo công việc của mình. Đêm ấy, anh nằm trăn trở rồi kín đáo rút tờ giấy ra khỏi túi của mình.
Anh đã tìm được gì chứ? Đó là một câu Kinh thánh. Và không những là Kinh thánh, mà còn là phân đoạn rất hay ở Rôma 8: “Ai sẽ phân rẽ chúng ta khỏi sự yêu thương của Đấng Christ? có phải hoạn nạn, khốn cùng, bắt bớ, đói khát, trần truồng, nguy hiểm, hay là gươm giáo chăng? . . . Trái lại, trong mọi sự đó, chúng ta nhờ Đấng yêu thương mình mà thắng hơn bội phần. Vì tôi chắc rằng bất kỳ sự chết, sự sống, các thiên sứ, các kẻ cầm quyền, việc bây giờ, việc hầu đến, quyền phép, bề cao, hay là bề sâu, hoặc một vật nào, chẳng có thể phân rẽ chúng ta khỏi sự yêu thương mà Đức Chúa Trời đã chứng cho chúng ta trong Đức Chúa Jêsus Christ, là Chúa chúng ta” (các câu 35, 37-39). Hiền hiểu ngay là Đức Chúa Trời đã ban cho anh sứ điệp riêng tư nầy theo một phương thức đáng nhớ như một câu trả lời cho mọi sự cầu nguyện của anh. Anh không còn hồ nghi nữa.
Cách sau mấy ngày, Hiền bị dẫn đến gặp cán bộ quản giáo. Trong phòng ấy, cán bộ trao cho anh một thức uống nhẹ lấy từ khẩu phần Tết rồi nói với anh: “Tôi để ý thấy có chút khác biệt nơi anh. Tôi có nghe việc anh kể lại câu chuyện nói tới tù nhân huyền thoại trong quyển Papillion và nhiều câu chuyện khác nói tới những lần trốn thoát ra khỏi nhà tù Nga trong Đệ II Thế Chiến. Tôi thấy thích thú đấy. Tôi tôn trọng anh và xem anh như người anh cả của tôi, nhưng nói chung tôi vẫn phải đối xử với anh y như những người khác thôi. Tên của anh đã được ghi vào danh sách phóng thích, nhưng anh không được nói với bất kỳ ai đấy. Tôi đã đi theo Cách Mạng, và tôi vẫn còn bước theo đấy, nhưng khi anh được thả ra, tốt hơn hết là anh hãy qua một nước khác đi. Tôi có ý nói là vượt biên đấy”. Thế rồi vị cán bộ kia đẩy anh ra khỏi phòng. Trong vòng vài tháng, Hiền đã được phóng thích.
Vài tháng sau đó, Hiền bí mật lên chương trình vượt thoát trên một chiếc thuyền với 38 người khác nữa. Ngay khi họ vừa tiếp cận lãnh hải quốc tế, một tàu tuần tra của nhà cầm quyền Việt nam đã khai hỏa. Hiền bị bắt rồi bị ném vào nhà tù trở lại. Anh chán nản, song không mất đức tin nơi Đức Chúa Trời.
Sau khi được tha, một lần nữa Hiền lại lên kế hoạch. Anh gặp chị Phan Thị Huỳnh Hoa, cháu gái của Cựu Phó Tổng Thống Phan Khắc Sửu ở Miền Nam Việt nam, có khả năng đóng một chiếc tàu (loại tàu kéo), với sự đăng ký hợp pháp của bà. Trước tiên anh sử dụng chiếc thuyền để kéo hai xà lan lớn chở gạo từ những làng mạc nằm giữa hệ thống sông ngòi dọc theo sông Mekong. Khi ấy anh mới ký hợp đồng để kéo đá xây dựng cho một đơn vị nhà nước xây dựng một cảng chính ngay tại cửa sông. Sau một thời gian, tự ổn định mình rồi, anh lập một chương trình để vượt thoát trên một trong các chuyến đi đến cửa sông. Anh có hơn 50 người trên các xà lan, họ cùng đi với anh, rồi đúng đêm quyết định, họ lên tàu kéo ấy rồi hướng ra biển khơi.
Ngay khi họ sắp rời đi, ba thành viên của bộ đội biên phòng xuất hiện với súng ống đầy đủ. Họ hô lên: “Đứng lại! Mấy người làm gì vậy?” Hiền giải thích rằng anh đang sửa soạn đưa công nhân trở lại chỗ khai thác đá.
Mấy người kia khẳng định “Dừng lại! Mấy người định vượt biên sao?” Hiền nhận ra rằng anh chưa nói cho họ biết sự thật. Anh cúi đầu xuống rồi thốt ra một lời cầu nguyện thật nhanh: “Lạy Cha, Ngài biết con đang tìm cách sống tự túc và nương cậy nơi sự khôn ngoan riêng của mình. Nếu Ngài muốn con trở lại nhà tù một lần nữa, lần nầy có thể là từ ba đến năm năm vì con sẽ bị bắt như một người đứng tổ chức chính trong chương trình nầy, thế thì con sẽ vâng theo ý của Ngài. Nhưng Ngài biết đấy, con muốn rời khỏi nơi nầy lắm. Giờ đây, mọi sự nằm trong tay của Ngài, lạy Cha”.
Sau khi cầu nguyện, Hiền nói với tốp bộ đội biên phòng: “Chúng tôi đang rời khỏi xứ. Các anh muốn làm gì vậy?” Câu trả lời lạ lùng đến thật ngạc nhiên: “Chúng tôi muốn cùng đi với các anh!” Hai trong số người nầy nhảy lên tàu và người thứ ba thâu mấy khẩu súng lại rồi trở về làng.
Khi chiếc tàu kia ra đến biển, một cơn bão ụp đến. Bóng tối dày đặc, và khó mà định vị được bằng hải đồ hay bằng sao trời. Hai người lính biên phòng nọ, đã được đào tạo kỹ lưỡng và có kinh nghiệm, họ có khả năng đưa con tàu an toàn đến Indonesia, ở đó các thuyền nhân bị đưa vào một doanh trại. Từ đó Hiền và hai người kia hiển nhiên được nhập cư vào Hoa kỳ.
Ngày nay Hiền sống ở Nam California, và thật là vui mừng cho chúng tôi khi gặp lại anh và vợ anh cùng cả gia đình và hồi tưởng lại hai thiên sứ mà Đức Chúa Trời đã sắp đặt ở đội biên phòng người Việt nam vào một buổi tối đầy giông bão.
Charlotte Stemple là một chuyên viên về truyền thông, bà đã giảng luận khắp Hoa kỳ và ở 50 quốc gia. Bà hiện ở trong Ban Giám Đốc điều hành Hội Phước Âm Liên Hiệp Hoa kỳ. Bà và chồng là Woody, có hai con và bốn cháu, họ đang sinh sống ở Fort Myers, Fla., và Vermilion, Ohio.
