NGÔI LÀNG CỦA NHỮNG KHỞI ĐẦU MỚI
Huấn Luyện Những Người Chữa Lành Chấn Thương Ở Châu Phi
Laura Livingston
“Chúng tôi trốn khỏi thị trấn bằng xe bus khi người phụ nữ bên cạnh tôi bị trúng đạn lạc, đổ máu ra rồi gục chết trên cánh tay tôi. Những đêm ác mộng khủng khiếp đã khiến tôi không ngủ được từ dạo ấy” — Giáo viên Lớp Trường Chúa Nhật ở Abidjan MPouto
“Chúng tôi hoan nghênh nhóm sắc tộc khác đến nông trại chúng tôi cách đây bao thập kỷ rồi, bây giờ họ đã xông vào làng chúng tôi, cướp phá nhà cửa của chúng tôi, thiêu đốt nhà cửa rồi bỏ chất độc vào mấy cái giếng của chúng tôi. Tôi chẳng cầu nguyện chi nữa kể từ lúc chúng tôi đến sống dưới mái lều nầy” — Dân làng, trại tị nạn Nahibly.
“Tôi thôi không đi dự lễ Mass khi con trai duy nhứt của tôi buộc phải rời khỏi nhà rồi chất đồ đạt của chúng tôi lên chiếc xe tải. Khi nó nói xong, họ cắt cuống họng của nó. Bây giờ, tôi nghèo khó và một mình trong túp lều nầy” — Dân làng, trại tập trung Nahibly.
Hơn 1 triệu người ở Bờ Biển Ngà đã được di dời vào năm 2011, và câu chuyện của họ đau khổ là như vậy đấy. Trong thời điểm giữa hai cuộc nội chiến, xứ sở Tây Phi nầy đã nếm mùi một cuộc đảo chánh, một cuộc tổng nổi dậy và một vị Tổng Thống “Cơ đốc”, là người đã từ chối không chịu thoái vị sau khi thua cuộc bầu cử vừa qua, giờ đây đang bị xét xử ở The Hague vì những tộc ác chống nghịch nhân loại. Sau cuộc nội chiếc tàn ác kết quả hàng ngàn người ngã chết, vị Tổng thống theo Hồi giáo (một nhà kinh tế được người Mỹ đào tạo) giờ đây được bầu chọn, và xứ sở đang tái thiết; nhưng sự ổn định là mong manh, căng thẳng sắc tộc đang lan rộng và các vết thương trong 10 năm qua đang mưng mủ, với nhiều người vẫn còn di dời đi nơi khác sinh sống.
Bờ Biển Ngà không phải là nước duy nhứt ở trong động thái nầy. Theo tờ báo Africa Sun News (tháng Giêng 2013), 15 quốc gia châu Phi hiện đang ở trong chiến tranh hay đang nếm trải xung đột và căng thẳng trong thời kỳ hậu chiến. Trong bối cảnh hỗn loạn nầy, Thần Học Viện Tây Phi (the West African Alliance Seminary, viết tắt là FATEAC, từ nước Pháp) đã có cơ hội đổ dầu chữa lành trên những linh hồn bị tổn thương qua tổ chức của nó được gọi là Hội thánh, Cộng Đồng Chữa Lành (Church, Healing Community), Cơ quan Hòa Bình [Peacemaker (ECGAP)]. Cùng hội với ECGAP, Salimata Dembele và tôi đang sử dụng các thứ vật liệu chữa lành chấn thương được phát triển cho châu Phi bởi SIL (Summer Institute of Linguistics) International.
Các bài học cho chuyến hành trình
Nếu Đức Chúa Trời là nhơn lành, tại sao Cơ đốc nhân phải chịu khổ chứ? Đấy là một trong nhiều thắc mắc được chỉ ra trong quyền sách của SIL có đề tựa là “Healing the Wounds of Trauma: How the Church Can Help” [Hàn Gắn Vết Thương: Hội Thánh Có Thể Trợ Giúp Ra Sao!] Chuyên nói về châu Phi, quyển sách được ấn định trợ giúp cho các cấp lãnh đạo Hội thánh trang bị cho các thuộc viên hội chúng của họ tư vấn những người bị tổn thương ở chung quanh họ. Các nguyên tắc tư vấn cơ bản được trình bày trong khuôn khổ Kinh thánh một cách sáng tạo hoà nhập vào bối cảnh của địa phương. Thay vì nghe một bài giảng về 5 chặng đường đau khổ, những người tham dự trong khoá học phải đi dọc theo con đường sự sống, kinh qua “ngôi làng giận dữ và chối bỏ” và “ngôi làng vô vọng” để rồi sau cùng họ đến tại “ngôi làng của những khởi đầu mới”. Khi tầm quan trọng của nước mắt và nổi đau khổ được đem ra bàn bạc, những loại thú dữ, rắn độc cùng các mối nguy hiểm khác đã được sử dụng như hình bóng cho việc bước vào cuộc hành trình. Tác dụng trông thấy được của thứ loét chân khó chịu cùng những vết thẹo nó để lại khi được chữa lành minh hoạ cho các vết thương không thấy được mà các biến cố gây tổn thương để lại cho một linh hồn.
Trong suốt các bài học chỉ ra cách thức HIV đang tàn phá bên trong chúng ta, không phải là bất thường khi nhìn thấy những người tham dự mang lấy những khẩu hiệu như “HIV”, “Anti-retroviral”[ chống virus], “Bacteria” [vi khuẫn] và “White Blood Cell” [tế bào máu trắng] trong không gian của căn phòng được xem như “thân thể của Giăng”. Các tiểu phẩm, trò chơi, hình ảnh vẽ bằng tay và hát lên những lời ca thương — cũng như chia sẽ từng người một — giúp cho các thành viên của khoá học nhắm vào các vết thương của chính họ và học biết lắng nghe nhiều người khác, họ đang chịu khổ. Chết chóc, cưỡng hiếp, xung đột chủng tộc, sự tha thứ và các việc làm đặc biệt của trẻ em hiện có giữa vòng các đề tài được khai thác.
Phần nổi bật hơn hết là thời gian thờ phượng. Ở riêng với Đức Chúa Trời cũng như thông công với nhau từng đôi một, những người tham dự khám phá các vết thương riêng của nổi đau.
Họ cầu nguyện tương ứng với các phân đoạn trong sách Êsai nói tới Đấng gắn bó với những kẻ có lòng đau thương. Những người chưa biết chữ có thể thực hiện bản vẽ hay đánh dấu trên giấy tiêu biểu cho những gì Đức Chúa Trời đang phán dạy, trong khi nhiều người khác viết ra những điều họ suy nghĩ. Những ai đã sẵn sàng, họ được mời để giấy vẽ của họ lại trong cái rỗ nơi chân thập tự giá. Khi buổi thờ phượng kết thúc, giấy vẽ đó về mặt biểu tượng sẽ đem đốt đi, một việc làm kèm theo bởi sự ca hát đắc thắng và nhảy múa theo sau thời gian làm chứng.
Hướng dẫn nhiều người khác bước theo
Mama Germaine lãnh đạo phụ nữ trong hội thánh địa phương của bà tại thị trấn Duekoue — được biết là “Crossroads of Hatred” [ngã tư đường thù hận] vì cớ các tội ác trong cuộc nội chiến năm 2011. Bà cũng có một câu chuyện về nổi đau khổ. Bị đuổi khỏi nhà bởi các thanh niên thuộc nhóm sắc tộc khác, họ là những người bà kết bạn với và cầu nguyện cho họ, bà và chồng bà đã bỏ chạy vì mạng sống mình, trốn trong bụi cây với chỉ có bộ quần áo trên thân thể họ. Quyển Kinh thánh của họ bị chế dầu đốt trong khi nhà cửa của họ bị cướp phá bởi những kẻ nổi loạn chế giễu đức tin của họ, và số người nầy gán cho Đức Chúa Trời là kẻ bất lực.
Thế nhưng sự mất mát tài sản và nhà cửa của họ chẳng là gì hết khi sánh với sự mất mát hầu đến. Rời khỏi bụi cây kia, họ tìm cách nương náu giữa vòng 30.000 người bị di dời trong hội truyền giáo của Công giáo. Bị nhồi nhét trong cơn ác mộng nhân đạo nầy, họ tốn mất ba ngày kế đó tìm cách gọi điện cho đứa con trai lớn nhất của họ, một người lính, trong thủ phủ Abidjan. Hy vọng sau cùng của họ bị hủy diệt khi điện thoại di động được đáp trả dã man bởi chính kẻ đã giết chết con trai họ. Thi thể của anh ta có lẽ đã biến đâu đó trong một nghĩa địa tập thể rất lớn.
Rene là cháu của Mama Germaine, là một trong những vị Mục sư đầu tiên mà ECGAP đào tạo ở Duekoue, có nhà tại Nahibly, là trại di cư lớn nhất của di dân. Trong một cuộc trao đổi rất lâu vào buổi trưa, hay cuộc phỏng vấn, Mama Germaine đã chia sẽ câu chuyện của bà, bộc lộ cơn giận dữ, đưa ra nhiều thắc mắc về việc xứng đáng với chức vụ, bà được cầu thay cho và thực hiện bước đi trên con đường đến với sự chữa lành. Khi ấy, bà đã giúp tổ chức một hội thảo về sự tha thứ đưa tới 75 phụ nữ từ ba nhóm sắc tộc và nhiều hệ phái.
Sử dụng một phương pháp giảng dạy tương tác bằng ba thứ ngôn ngữ khi ấy là một thách thức rất lớn, nhưng cấp lãnh đạo phụ nữ đã giữ cho tiến trình được sống động luôn. Buổi hội thảo như thế nầy dẫn tới hội thảo khác về sự tha thứ với hơn 400 phụ nữ trong trại tị nạn lớn nhất, nối theo sau là các cuộc hội thảo ở vùng phụ cận thuộc thành phố. Tưởng niệm lại sự tự do của mình trong Đấng, Mama Germaine đã hướng dẫn nhiều phụ nữ trong việc nhảy múa.
Sau cuộc hội thảo về chữa lành của ECGAP tại nhà thờ của bà, vị giáo sư Trường Chúa Nhật của thanh niên, là người đã nhìn thấy một phụ nữ ngã chết trong vòng tay mình đã làm chứng rằng bà đã nằm xuống ngủ an ninh không ác mộng lần thứ nhứt. Người phụ nữ đã mất đứa con duy nhứt của mình đến với đội thăm viếng trong trại như một biểu thị cho thấy rằng Đức Chúa Trời đã không quên bà ta. Ambroise, là người bị mù, đã đi nhiều dặm đường băng qua Duekoue mỗi ngày từ túp lều UN đến với hội thánh để tham dự khoá đào tạo. Bất chấp sự tàn tật của mình (hay có lẽ vì cớ đó), ông đã trở thành một tôi tớ hữu hiệu cho những người đau khổ đến tị nạn ở chung quanh ông.
Công tác chữa lành chấn thương, kèm theo với các buổi hội thảo nhắm mục tiêu vào các vấn nạn như thế về nữ giới, là những cánh cửa rộng mở đã bị đóng lâu dài bởi tôn giáo thống trị trong khu vực. Qua sách báo, các cuộc hội thảo, những lớp học và qua những lần thăm viếng và phỏng vấn cá nhân — từ Salimata và tôi đến quí Mục sư bản xứ, đến những người đau khổ như Mama Germaine và Ambroise, đến những di dân của trại Nahibly — các tin tức đang nhắm tới một Đấng Cứu Thế đã đến để rịt những kẻ vỡ lòng, để yên ủi những ai đang than khóc và để tiếp trợ cho kẻ có lòng buồn rầu (Êsai 61).
Laura Livingston và chồng là Jeter, là nhân sự quốc tế của Hội Phước Âm Liên Hiệp đang hầu việc Chúa ở xứ Bờ Biển Ngà.
